صادق عليه السّلام كه فرموده : تكبير در سجود عزائم نيست ، و لكن در سجود مىگوئى آنچه را كه مىگوئى در سجود صلاة . دوم : در بيان وجوب و استحباب اين ذكر است . بدان كه آنچه از تتبع كتب أصحاب ظاهر مىشود آن است كه احدى از علماى شيعه قائل به وجوب ذكر در اين سجود نشده ، نظر به اين كه أصحاب ما كه متعرض سجدهء تلاوت شده‌اند سه فرقه‌اند ، بسيارى با آن كه حكم فرموده‌اند به وجوب سجده متعرض ذكر در آن نشده‌اند اصلا ، مثل مقنعه و نهايه و تهذيب و استبصار و خلاف و نزهه و معتبر و شرايع و قواعد و غير اينها . فرقهء ثانيه اگر چه متعرض ذكر شده‌اند لكن تصريح به عدم وجوب ذكر فرموده‌اند با تصريح استحباب آن ، مثل تذكره و نهاية الاحكام و دروس و ذكرى و بيان و موجز و كشف الالتباس و كنز العرفان و حبل المتين و لوامع و روضة المتقين و كفايه و ذخيره . و قسم ثالث تعبير به أمر فرموده در اتيان به ذكر مثل شيخ صدوق در فقيه و مجالس قال في الفقيه : من قرأ شيئا من العزائم الاربع فليسجد و ليقل الهي آمنا بما كفروا الى آخره « 1 » . و في المجالس : و أما سجدة العزائم فيقال فيها : لا إله الا اللَّه حقا حقا الى آخره . و حكى في البيان عن معتبر الراوندي أنه قال من قرأ في نافلة اقرء سجد و قال : الهي آمنا بما كفروا الى آخره « 2 » . مىگوئيم : امر اگر چه ظاهر در وجوب است لكن حمل بر وجوب عينى در اين مقام ممكن نيست قطعا ، پس مىبايد حمل شود يا بر استحباب يا بر وجوب تخييرى ، لكن حمل بر استحباب اولى است نظر به اشتهار و أكثريت استعمال ، پس

--> « 1 » من لا يحضره الفقيه ج 1 / 306 . « 2 » بيان شهيد اول ص 91 .